علمای مشروطه و سلطنت قاجار؛تعامل ها و تقابل ها
18 بازدید
محل نشر: معرفت » خرداد 1386 - شماره 114 » (22 صفحه - از 105 تا 126)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
این مقاله به بررسی رابطه علمای عصر مشروطه با حکومت های آن عصر می پردازد. سؤال اساسی این مقال این است که آیا علمای عصر مشروطه، صرفاً برخورد بدبینانه و منفی با سلطنت داشتند، یا در بعضی موارد با این حکومت ها همکاری کرده اند و در هر صورت، توجیه آنان برای رفتار خود چه بوده است؟ این بحث در سه محور مطرح شده است: الف. بیان دیدگاه های برخی فقیهان شیعه پیرامون رابطه با سلاطین; ب. علمای عصر مشروطه بسته به نوع برخوردشان با سلاطین و حکام، به سه گروه طیف بندی می شوند: 1. علمایی که هیچ گونه رابطه ای با سلاطین و حکام نداشتند و یا ارتباط آنها بسیار محدود بوده است. 2. علمایی که ـ با کمی تسامح ـ می توان گفت با سلاطین و حکّام قاجار، رابطه ای نزدیک داشتند. 3. علمایی که روابط آنان با حکّام، با فراز و نشیب های بسیار همراه بوده است. ج. بررسی علل اختلاف موضع علمای عصر مشروطه در قبال سلطنت. در این زمینه، چند عامل را می توان در ارتباط با این تعدد روش بیان کرد: 1. اختلاف در بینش سیاسی ـ اجتماعی; 2. اختلاف در اندیشه سیاسی; 3. ویژگی های شخصیتی. کلیدواژه ها: عصر مشروطه، سلطنت قاجار، بینش سیاسی، اندیشه سیاسی، رجال شناسی، نفوذ استعمار.
آدرس اینترنتی